Jan Popiel urodził się dnia 28 stycznia w Brodnicy koło Śremu w
Wielkopolsce w rodzinie ziemiańskiej. Młodość spędził w gronie
pięciorga rodzeństwa w majątku rodzi
nnym w Wójczy koło Stopnicy.
Jego dwie siostry obrały stan zakonny w Zgromadzeniu Sióstr Urszulanek
Serca Jezusa Konającego, zwanych potocznie Urszulankami Szarymi.
Od 1926 do 1932 r., a więc przez 6 lat, Jan uczęszczał do szkoły średniej w jezuickim zakładzie naukowo-wychowawczym Stella Matutina w Austrii. Osiem klas gimnazjum klasycznego zakończył egzaminem maturalnym, który nostryfikował w Polsce w 1933 r.
Do Zakonu Jezuitów wstąpił 8 maja 1933 r. i w Starej Wsi k. Krosna odbył dwuletni nowicjat.
W
latach 1935-1938 studiował filozofię na Wydziale Filozoficznym
Towarzystwa Jezusowego w Krakowie, gdzie uzyskał licencjat kościelny,
równoważny współczesnemu magisterium, na podstawie pracy Filozofia
dziejów Mikołaja Bierdiajewa, pisanej pod kierunkiem O. Stanisława
Bednarskiego, który zginął e Dachau w 1942 r., i jest kandydatem na
ołtarze.
Wybuch II wojny światowej zastał Popiela w Lublinie. Dnia
10 IX I939 r. uciekł z Lublina, ale już w pierwszych dniach
października tegoż roku do niego powrócił. Po aresztowaniu jezuitów w
Lublinie, opuścił miasto i przebywał u rodziców w Wójczy oraz u siostry
w Ruszczy k. Krakowa.
W warunkach wojennych rozpoczął w Lublinie
studia teologii, kontynuował je prywatnie w Krakowie (1939/1940),
Warszawie (1940/1941) i Nowym Sączu (1941- 1943). Święcenia kapłańskie
przyjął 8 września z rąk arcybiskupa Stanisława Galla.
Uroczystą profesję czterech ślubów zakonnych złożył 15 sierpnia 1950 r. w kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa w Krakowie.
Po zakończeniu II wojny światowej w 1945 r. podjął studia
filozofii
i historii sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim i równocześnie był
moderatorem Sodalicji Mariańskiej nauczycielek. W 1949 uzyskał na
Uniwersytecie Warszawskim (państwowe) magisterium z filozofofii w
zakresie estetyki na podstawie pracy napisanej pod kierunkiem
Władysława Tatarkiewicza na podstawie rozprawy Estetyka krajobrazu w rzeczywistości i malarstwie. W 1963 zaś uzyskał doktorat Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie, na podstawie Estetyka sztuki sakralnej pisanej również pod kierunkiem Władysława Tatarkiewicza. W 1963 zaś
uzyskał doktorat Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie, na
podstawie Estetyka sztuki sakralnej pisanej również pod kierunkiem Władysława Tatarkiewicza. Od 1969 prof. zwyczajny Wydz. Filoz. Tow. Jez. w Krakowie
2
Od 1950 do do 1957 O. Popiel był rektorem Kolegium Jezuitów w Krakowie.
Jako rektor udzielał pomocy materialnej dziennikarzom „Tygodnika
Powszechnego” pozbawionym pracy przez władze komunistyczne.
Od 1973
do 1970 O. Popiel był prowincjałem Prowincji Polski Południowej i w tym
charakterze brał udział. w XXXII Kongregacji Generalnej w Rzymie na
przełomie 1974/75
W okresie jego prowincjalstwa nawiązano szeroką
współpracę z Górnoniemiecką Prowincją Jezuitów z siedzibą w Monachium,
głównie dzięki Ojcu Karolowi A. Kreuserowi, który od roku 1963 do 1994
r. pełnił obowiązki ekonoma tamtej Prowincji, a od 1972 r. był czynnie
zaangażowany w urzeczywistnianie i rozwój partnerstwa między obu
Prowincjami. Dzięki pomocy jezuitów niemieckich i różnych fundacji
powstały niektóre dzieła apostolskie Prowincji Polski Południowej, w
szczególności: Dom Pisarzy i Wydawnictwo WAM w Krakowie, dom we
Wrocławiu przy ul. Stysia i Ośrodek Duszpasterstwa Akademickiego
„Xaverianum” w Opolu. Dużą pomoc otrzymały też domy rekolekcyjne w
Częstochowie i Czechowicach oraz Ośrodek dla Dzieci w Żmiącej k.
Limanowej, a także sąsiadujące z tą Bazyliką Ignatianum.
W latach 1982 –1985 O. Jan pełnił urząd dziekana Wydziału Filozoficznego TJ w Krakowie.
Od
1948 do 1990, a więc przez 42 lata – od 1969 z tytułem profesora
wykładał historię filozofii, a w latach osiemdziesiątych także
estetykę, na Wydziale Filozoficznym Jezuitów w Krakowie obecnie Ignatianum,
historię filozofii i historię sztuki sakralnej w Wyższym Śląskim Seminarium Duchownym wówczas w Krakowie (1958-1973)
historię filozofii w Wyższym Instytucie Katechetycznym SS Urszulanek w Krakowie (1978-1973)
a
także po kilka lat na Papieskim Wydziale Teologicznym w Krakowie
(obecnie PAT) oraz w Wyższych Seminariach Duchownych Ojców Dominikanów
i Paulinów.
W latach 1979-1981 prowadził seminarium na Papieskim
Uniwersytecie Gregorianum w Rzymie. Swoją wieloletnią działalność
dydaktyczną zakończył w 1990 r.
W 1952 został mianowany przez abpa
Eugeniusza Baziaka członkiem Komisji Archidiecezjalnej w Krakowie dla
spraw sztuki kościelnej i konserwacji zabytków. Pełnił tę funkcję przez
długie lata. Ponadto przez wiele lat był członkiem Komisji Episkopatu
Polski do Spraw Sztuki Kościelnej.
Począwszy od 1944 r. pracował
również duszpastersko. Głównie w Bazylice Najświętszego Serca Pana
Jezusa w Krakowie prowadził także działalność rekolekcyjną i
konferencyjną.
Od 1978 do 1990 r. był kapelanem Sióstr Urszulanek Unii Rzymskiej przy ul. Starowiślnej w Krakowie.
Ważnym
elementem jego edukacji była nauka języków obcych, stąd znajomość nie
tylko języków klasycznych (łacina i greka), ale i współczesnych:
francuski, niemiecki, angielski i włoski, którymi posługuje się w mowie
i piśmie. Dzięki biegłej znajomości języka francuskiego i historii
sztuki kościelnej, na prośbę ówczesnych władz polskich, w 1967 r.
oprowadzał prezydenta Francji Charles’a de Gaulle'a po Kościele
Mariackim w Krakowie. Z niemieckiego przełożył pracę z zakresu
ascetyki: Theo Schmidtkonz SJ, w Twoich dłoniach (Kraków 1990).
O Jan wydał książkę Bóg jest miłością. Rozważania rekolekcyjne (Kr 1990), Z konferencji, jakie w latach osiemdziesiątych prowadził w
Duszpasterstwie Akademickim WAJ w Krakowie powstała publikacja Rozmowy o modlitwie (Kr
1992) jej przekład ukraiński ukazał się drukiem w 1997 r. Ponadto
opublikował ok.60 artykułów, zwłaszcza z historii sztuki, estetyki i
historii filozofii, kilka również w języku niemieckim.